(0) نفر 0
کلید محافظ جان تک فاز

کلید محافظ جان تک فاز




 yazdani  ۱۳۹۷ دوشنبه ۱۰ دی
توجه به نکات ایمنی هنگام استفاده از وسایل الکتریکی می تواند  موجب جلوگیری از برق گرفتگی ، صدمات جانی و  مالی شود. یکی از نکات ایمنی مهم، استفاده از تجهیزات حفاظتی الکتریکی  مانند کلیدهای محافظ جان ( جریان نشتی) در منازل مسکونی، مراکز اداری، تجاری و صنعتی  است. می توان با توجه  به وسیله الکتریکی مورداستفاده،  کلید محافظ جان تک فاز یا سه فاز  با میزان حساسیت و حد تحمل جریان مشخص انتخاب نمود. نصب کلیدهای محافظ جان در ورودی ساختمان ها طبق قوانین نظام مهندسی جزو الزامات است اما متاسفانه در بسیاری از موارد از طرف سازندگان بناها این موضوع رعایت نمی شود. در حالی که  هزینه نصب کلیدهای محافظ جان در مقایسه با تبعات و صدمات بعدی حوادث ، بسیار پائین بوده اما می تواند نقش مهمی در پیشگیری از حوادث ایفا کند. 


طریقه عملکرد کلیدهای محافظ جان

در شرایط معمولی مدارهای الکتریکی، جریان سیم های رفت و برگشت یکسان است، اما اگر به هر دلیلی جریان بین سیم فاز و نول (درمدارهای تک فاز) مساوی نباشند، یعنی جریان نشتی در مداری که کلید محافظ جان در آن واقع است بیشتر از حساسیت آن باشد، کلید عمل کرده و مدار را قطع می کند. علت اختلاف جریان ممکن است به دلیل نشت جریان الکتریکی باشد که خود از دو راه می تواند رخ دهد:

اول: بر اثر اتصال بدنه ی یکی از دستگاه های الکتریکی، جریان الکتریکی به جای برگشتن از راه سیم نول از راه رفتن به منبع برمی گردد که به اصطلاح می گویند جریان نشت پیدا کرده است. این جریان های نشتی کوچک که توسط فیوز قابل شناسایی نیستند، می توانند موجب آتش سوزی یا برق گرفتگی های بزرگ شوند. کلید محافظ جان می تواند این جریان های نشتی را شناسایی نموده و برای چنددهم یا صدم ثانیه مدار را قطع نماید. 
دوم: راه دیگر ایجاد جریان نشتی می تواند تماس بدن فرد با زمین باشد که به طور تصادفی دست فرد به قسمت برقدار مدار برخورد کند. در این حالت، کلید محافظ جان پیش از آسیب رسیدن به فرد، مدار الکتریکی را قطع می نماید. 

هر گاه کلید محافظ جان جریان برق را قطع کند، امکان دو حالت وجود دارد: 1- یکی از وسایل برقی موجود در مدار جریان نشتی دارد. 2- سیم کشی ساختمان دارای جریان نشتی می‌باشد. 

برای تشخیص اینکه کدام حالت درست است، ابتدا باید دوشاخه وسایل برقی را از پریز در آورده سپس کلید محافظ را دوباره وصل نمود. در این شرایط دو اتفاق قابل مشاهده است :

1- اگر کلید محافظ جان دوباره جریان برق را قطع نمود: در این شرایط در سیستم سیم کشی ساختمان یا سیم های خروجی از مدار کلید محافظ جان جریان نشتی وجود دارد. بنابراین، کلید محافظ جان نمی تواند دوباره جریان برق را وصل کند. در این صورت حتما باید یک فرد متخصص این مساله را حل نماید.

۲- اگر بعد از خارج نمودن کلیه وسایل برقی از مدار، کلید محافظ جان، جریان برق را قطع نکند: در این شرایط می توان گفت در سیستم سیم کشی ساختمان هیچ جریان نشتی وجود ندارد و فقط یکی از وسائل برقی دارای جریان نشتی به بدنه است که در این حالت بهتر است وسائل برقی را تک تک به برق وصل شود. هرگاه کلید محافظ جان قطع شود یعنی آن وسیله برقی دارای جریان نشتی به بدنه بوده و باید نقص آن توسط متخصص برطرف شود.




کلید RCCB


 مزایای استفاده از کلیدهای محافظ جان

جلوگیری از آتش سوزی و برق گرفتگی: با توجه به عملکرد کلید محافظ جان که پیش تر توضیح داده شده است، استفاده از این نوع کلید در صورت وجود جریان نشتی می تواند به راحتی از بروز هرگونه آتش سوزی و برق گرفتگی جلوگیری نماید. 
صرفه جویی اقتصادی: مزیت مهم دیگر کلیدهای محافظ جان، صرفه جویی اقتصادی است. با توجه به این که در صورت وجود جریان نشتی در بدنه وسایل الکتریکی و یا سیستم سیم کشی ساختمان، این جریان با گذشت زمان بیشتر خواهد شد و ممکن است موجب سوختن وسایل برقی و اتصالی سیستم سیم کشی شود. بنابراین، استفاده از کلیدهای محافظ جان می تواند موجب کاهش هدر رفتن انرژی الکتریکی و جلوگیری از آسیب رسیدن به دستگاه های برقی شود.


مدل های کلیدهای محافظ جان 

کلیدهای محافظ جان (RCD (Residual Current Device:

این نوع کلید محافظ جان به صورت تفاضلی جریان را اندازه می گیرد و در زمان بسیار اندک و با نشت کمترین جریان، عمل می کند. بنابریان، با سرعت عمل بالا افراد را از خطر برق گرفتگی نجات می دهد. این نوع کلید، بیشترین حفاظت را درمقابل تماس مستقیم و غیرمستقیم فراهم می کند.


کلیدهای محافظ جان (RCCB (Residual Current Circuit Breaker:

این نوع کلید محافظ جان، محافظت کامل از افراد و تجهیزات را فراهم می کند. اما برای قطع مدار دربرابر اضافه بار و اتصال کوتاه طراحی نشده اند. 

کلیدهای محافظ جان RCCB به دو شکل طراحی شده اند:
کلید های دو پل ( تک فاز): جهت استفاده برای وسایل الکتریکی خانگی 
کلیدهای چهار پل ( سه فاز): جهت استفاده برای تجهیزات صنعتی

اگر میزان حساسیت کلید RCCB تا 30 میلی آمپر باشد، این کلید به عنوان محافظ جان و اگر حساسیت آن بیشتر از این مقدار باشد، به عنوان کلید حفاظت از تجهیزات صنعتی کاربرد دارد.


کلیدهای محافظ جان (RCBO (Residual Current Circuit Breaker with Overcurrent protection:

این نوع کلید محافظ جان، علاوه بر وجود جریان نشتی به اضافه بار هم عکس العمل نشان می دهند. در حقیقت یک کلید ترکیبی ( محافظ جان + مینیاتوری (تک فاز با نول)) محسوب می شود. 

نظرات راجع به این مقاله

اولین  قبلی  0 ردیف  بعدی  آخر